Εισαγωγή
Το φαρμακείο αυτοκινήτου — γνωστό διεθνώς και ως IFAK (Individual First Aid Kit) — παύει επιτέλους να είναι ένα ξεχασμένο κουτί με ληγμένο οινόπνευμα και βαμβάκι στο πορτμπαγκάζ. Με την Υπουργική Απόφαση Δ30/45652/2026 (ΦΕΚ Β’ 1804/01.04.2026), η Ελλάδα εναρμονίζεται με το αυστηρό ευρωπαϊκό πρότυπο DIN 13164:2022, μετατρέποντας το φαρμακείο σε ένα ουσιαστικό εργαλείο διάσωσης.
Η αρχική ημερομηνία εφαρμογής είχε οριστεί για τις 18 Ιουνίου 2026, ωστόσο δόθηκε παράταση και πλέον η πλήρης εφαρμογή ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ποιους Αφορά η Νέα Νομοθεσία
Η υποχρέωση κατοχής νέου φαρμακείου ισχύει για όλα τα οδικά μηχανοκίνητα οχήματα που κυκλοφορούν στην ελληνική επικράτεια:
- Επιβατικά αυτοκίνητα (ΙΧ)
- Επαγγελματικά οχήματα και φορτηγά
- Λεωφορεία (σε μεγάλα οχήματα ίσως απαιτηθούν περισσότερα του ενός)
- Ταξί (η υποχρέωση είχε οριστεί από 1η Ιουλίου 2026)
- Τρακτέρ και λοιπά μηχανοκίνητα
Εξαιρούνται μόνο τα δίκυκλα (μοτοσυκλέτες).
Υπεύθυνος για την ύπαρξη και τη συντήρηση του φαρμακείου είναι ο ιδιοκτήτης ή ο οδηγός του οχήματος.
Πρέπει να Είναι Πιστοποιημένο;
Ναι, και αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο της νέας νομοθεσίας. Το φαρμακείο πρέπει υποχρεωτικά:
- Να συμμορφώνεται με το πρότυπο DIN 13164:2022 (ή ισοδύναμο ISO)
- Να φέρει την αντίστοιχη σήμανση στη συσκευασία (να αναγράφεται ρητά “DIN 13164:2022”)
- Όλα τα επιμέρους υλικά να φέρουν σήμανση CE
- Να είναι σφραγισμένο και οργανωμένο
- Να είναι εντός ημερομηνίας λήξης
Προσοχή: Η ένδειξη μόνο “DIN 13164” χωρίς το έτος “2022” αναφέρεται συνήθως στην παλαιότερη έκδοση του 2014 και δεν επαρκεί για να είστε νόμιμοι. Στη συσκευασία πρέπει να αναγράφεται ξεκάθαρα το “DIN 13164:2022”.
Θεωρητικά μπορείτε να φτιάξετε μόνοι σας ένα κιτ αγοράζοντας τα υλικά ξεχωριστά, εφόσον καλύπτετε όλες τις προδιαγραφές. Στην πράξη όμως, σε έναν έλεγχο η απόδειξη συμμόρφωσης είναι ιδιαίτερα δύσκολη — γι’ αυτό συνιστάται η αγορά έτοιμου, πιστοποιημένου φαρμακείου.
Η Πλήρης Λίστα με τα 16 Υποχρεωτικά Είδη
Σύμφωνα με την απόφαση Δ30/45652/2026 και το πρότυπο DIN 13164:2022, το κιβώτιο πρέπει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά και κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα:
| # | Είδος | Προδιαγραφές | Ποσότητα |
|---|---|---|---|
| 1 | Ισοθερμική κουβέρτα διάσωσης | Επιμεταλλωμένη, τουλάχιστον 210 × 160 cm (ανάκλαση θερμικής ακτινοβολίας >90%) | 1 |
| 2 | Ρολό λευκοπλάστη (ταινία στερέωσης) | DIN 13019-A, 5 m × 2,5 cm | 1 |
| 3 | Σετ αυτοκόλλητων επιθεμάτων (τσιρότα) | DIN 13019-E, 14 τεμάχια διαφόρων μεγεθών | 1 σετ |
| 4 | Ατομικός επίδεσμος αποστειρωμένος (μικρός) | DIN 13151-K, περ. 6 × 8 cm | 1 |
| 5 | Ατομικός επίδεσμος αποστειρωμένος (μεσαίος) | DIN 13151-M, περ. 8 × 10 cm | 2 |
| 6 | Ατομικός επίδεσμος αποστειρωμένος (μεγάλος) | DIN 13151-G, περ. 10 × 12 cm | 1 |
| 7 | Επίθεμα εγκαυμάτων / αποστειρωμένη γάζα | DIN 13152-BR, 60 × 80 cm | 1 |
| 8 | Κομπρέσες πληγών (αποστειρωμένα επιθέματα) | 10 × 10 cm, σε ζεύγη | 6 |
| 9 | Ελαστικός επίδεσμος στενός | 6 cm × 4 m | — |
| 10 | Ελαστικός επίδεσμος φαρδύς | 8 cm × 4 m | — |
| 11 | Τριγωνικός επίδεσμος | 96 × 96 × 136 cm | — |
| 12 | Ψαλίδι πρώτων βοηθειών | Ατραυματικό, για κοπή ρούχων/επιθεμάτων | 1 |
| 13 | Γάντια μιας χρήσης | Ιατρικά, από βινύλιο ή νιτρίλιο | — |
| 14 | Υγρά μαντηλάκια καθαρισμού | Για το δέρμα | — |
| 15 | Ιατρικές μάσκες προσώπου | Τύπου IIR ή FFP2 (η σημαντικότερη προσθήκη της νέας έκδοσης) | 2 |
| 16 | Έντυπο οδηγιών πρώτων βοηθειών | Βασικές οδηγίες χρήσης των υλικών | 1 |
Κανόνες Τοποθέτησης και Φύλαξης
Η νομοθεσία δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο, αλλά και το πώς φυλάσσεται το κιβώτιο:
- Άμεση προσβασιμότητα: πρέπει να βρίσκεται σε σημείο που είναι εύκολα και άμεσα προσβάσιμο (π.χ. ντουλαπάκι συνοδηγού). Να μη βρίσκεται θαμμένο κάτω από αποσκευές.
- Όχι λουκέτο: απαγορεύεται να είναι κλειδωμένο.
- Αποκλειστική χρήση: στο κουτί επιτρέπεται να φυλάσσεται μόνο επιδεσμικό και φαρμακευτικό υλικό — όχι εργαλεία, καλώδια ή άλλα αντικείμενα.
- Προστασία από εξωτερικούς παράγοντες: το υλικό κατασκευής πρέπει να προστατεύει από σκόνη, υγρασία και ρύπανση.
- Ανανέωση: τα υλικά πρέπει να αντικαθίστανται κάθε 2 χρόνια ή νωρίτερα εάν έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης. Λόγω των υψηλών καλοκαιρινών θερμοκρασιών στην Ελλάδα, τα αποστειρωμένα υλικά αλλοιώνονται γρηγορότερα.
Πρόστιμο σε Περίπτωση Μη Συμμόρφωσης
Σε έλεγχο της Τροχαίας, εάν το όχημα δεν διαθέτει φαρμακείο, εάν αυτό δεν πληροί τις νέες προδιαγραφές DIN 13164:2022, ή εάν περιέχει ληγμένα υλικά, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 30 ευρώ, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 25 του άρθρου 85 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025).
Επιπλέον, η συμμόρφωση ελέγχεται και κατά τον τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ.
Γιατί Έγινε η Αλλαγή
Η παλαιά λίστα είχε μείνει αμετάβλητη επί δεκαετίες και ήταν στην ουσία ξεπερασμένη. Η νέα νομοθεσία δεν είναι απλή γραφειοκρατία: στόχος είναι ο οδηγός να έχει στο όχημά του τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να μπορεί να παρέχει αποτελεσματικές πρώτες βοήθειες έως ότου φτάσουν οι επαγγελματίες υγείας.
Οι δύο πιο σημαντικές αλλαγές σε σχέση με το παρελθόν είναι:
- Η υποχρεωτική ύπαρξη δύο ιατρικών μασκών (τύπου IIR ή FFP2) — προσθήκη μετά την εμπειρία της πανδημίας.
- Η ισοθερμική κουβέρτα διάσωσης μεγάλων διαστάσεων για την πρόληψη υποθερμίας και σοκ.
Αντίθετα, αφαιρέθηκαν ορισμένα είδη επιδέσμων που πλέον δεν θεωρούνται απαραίτητα για τις βασικές πρώτες βοήθειες σε οδικά ατυχήματα.
Συμπέρασμα
Η νέα νομοθεσία αναβαθμίζει ουσιαστικά την οδική ασφάλεια στην Ελλάδα. Με κόστος που κυμαίνεται γύρω στα 20-25 ευρώ για ένα πιστοποιημένο κιτ DIN 13164:2022, η συμμόρφωση είναι απλή — αρκεί να αγοράσετε ένα έτοιμο φαρμακείο από φαρμακείο ή κατάστημα αξεσουάρ αυτοκινήτου, να βεβαιωθείτε ότι η συσκευασία αναγράφει το πρότυπο, και να το ελέγχετε τακτικά για ημερομηνίες λήξης.
Έχετε περιθώριο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2027 για να αντικαταστήσετε το παλιό σας κιτ. Μη το αφήσετε για την τελευταία στιγμή.
Πηγές: ΦΕΚ Β’ 1804/01.04.2026 (Υπουργική Απόφαση Δ30/45652/2026), ν. 5209/2025 (ΚΟΚ), πρότυπο DIN 13164:2022.